Zdolność odczuwania zapachów

Zdolność odczuwania zapachów przekazywana jest przez za-skakująco małe narządy, nie znajdujące się nawet w obrębie głównego prądu wdychanego powietrza. Są one ulokowane w ślepej uliczce i skoro tylko wykryją cień interesującego za- pachu, wywołują pociąganie nosem. Receptory węchowe są komórkami z długimi, przypominającymi włosy rzęskami: rzęski te nie poruszają się w powietrzu jak łan zboża, są one zanurzone w warstwie śluzu pokrywającego komórki, a więc są bardziej podobne do roślin żyjących pod powierzchnią jeziora. Nie wiadomo, w jaki sposób rzęski wykrywają zapachy, w każdym razie wykrywalne są wyłącznie zapachy rozpuszczalne w śluzie. Zanurzone rzęski mają zdolność przesyłania różniących się od siebie bodźców do mózgu, tak że określony zbiór bodźców staje się natychmiast (tzn. w ciągu sekundy) rozpoznawalny jako pies, trawa czy spleśniały ser.

Ludzkość jako gatunek nie umie sprawnie wykrywać zapachów. Pies, na przykład, ma z punktu widzenia napływu powietrza znacznie lepiej rozmieszczone receptory węchowe, jego receptory mogą rejestrować szerszą gamę zapachów, a jego mózg jest lepiej wyposażony do rejestrowania i interpretowania bodźców węchowych. Mówiąc niezbyt ściśle, wiele sukcesów człowieka na ziemi można przypisać jego obojętności na zapachy i wykorzystaniu części mózgu odpowiadającej węchowi na inne cele. Stąd też, z naszego mało sprawnego punktu widzenia, doskonałość zmysłu węchu u psa jest prawie cudowna, nos psa jest na niektóre źródła zapachu o ponad milion razy wrażliwszy niż ludzki. Człowiek może na przykład wykryć kwas octowy, jeśli jest go 500 000 000 000 drobin w metrze sześciennym powietrza, dla psa trzeba w tym celu tylko 200 000 drobin w metrze sześciennym. Sprawność człowieka jest niewiarygodna, psa ponad milion razy bardziej.

Leave a Reply