Wąchanie

Wąchanie jest czynnością na poziomie drobinowym. Według obliczeń 8 drobin może wyzwolić impuls w zakończeniu nerwowym nim można wykryć zapach, trzeba pobudzić ok. 40 zakończeń. Z molekularnego punktu widzenia stają się bardziej zrozumiałe niezwykle niskie poziomy progowe procesu wąchania. Weźmy na przykład zdolność wyszukiwania niewidzialnych śladów człowieka wykazywaną przez psa. Człowiek wytwarza ponad pół litra potu na dobę, z czego większość to zwykła woda, a przez podeszwę każdego buta przechodzi z pewnością minimalny ułamek potu mimo to, biorąc pod uwagę ilość drobin – ilość substancji woniejącej, przechodzącej przez podeszwę przy każdym kroku jest ogromna. Składnikiem potu mającym zapach jest kwas masłowy i zgodnie z odpowiednimi założeniami ilość drobin tej substancji pozostawioną w każdym odcisku stopy ocenia się na 250 000 000 000. Pies potrafiłby wykryć jedną milionową część tej ilości stąd bierze się u psa zdolność posuwania się po starym śladzie, kiedy większość początkowo pozostawionych drobin ulotniła się. Po świeżym śladzie ludzkim potrafiłby iść nawet człowiek, jeśli zechciałby iść na czworakach i jeśli niewidoczny ślad zostałby pozostawiony na bibule ułożonej na twardym podłożu.

Zwierzęca zdolność wyczuwania zapachów innych zwierząt jest znacznie zwiększona przez obecność gruczołów wytwarzających zapachy. Słoń ma gruczoły zapachowe na czole, nosorożec na nogach, królik w okolicy odbytu, lemur na ramionach, torbacze przeważnie na karku. Człowiek nie ma takich gruczołów, lecz zmodyfikowane gruczoły potowe wytwarzają charakterystyczne zapachy w pachach i w okolicy narządów płciowych.

Leave a Reply