W związku z ostatnim stwierdzeniem

W związku z ostatnim stwierdzeniem pewien klinicysta usiłował kiedyś (w piśmie The Lancet z r. 1938) przypomnieć sobie z własnej praktyki jakiegoś pacjenta, dla którego wiek stał się nieznośnym ciężarem i który zmarł wyłącznie z tego powodu. Wymaganiom tym odpowiadał najbardziej mężczyzna w wieku 94 lat robiący wrażenie, jakby życie w nim po prostu gasło. Prawda była jednak zupełnie inna: na sekcji stwierdzono trwające od

– 4 dni płatowe zapalenie płuc, i ono właśnie, a nie owe 94 lata, do-prowadziło starego człowieka do zgonu.

U bardzo starych ludzi powodem śmierci bywa częściej zespół przyczyn. Jakaś pojedyncza przyczyna może stanowić coup de grace (cios łaski, dobicie – przyp. tłum.), ale z boku czeka szereg innych z własnymi rapierami, na wypadek, gdyby pierwszy cios nie zakończył życia. Opisywano przypadek osiemdziesięcio- czteroletniej damy zmarłej z powodu krwotoku w następstwie wrzodu dwunastnicy. Oprócz tego zmarła miała zaburzenia połykania i przepuklinę przeponową, kamyki w pęcherzyku żółciowym, zmiany w dwunastnicy i w jelicie grubym, zmiany w płucach, otłuszczenie serca, zwapniałe zastawki sercowe, miażdżycę tętnicy głównej, torbiel jajnika, nowotwór macicy, martwicę śledziony, zapalenie stawów kolanowych i dwa zakrzepy w mózgu. Opiekujący się nią lekarz znał wiele spośród wymienionych schorzeń, o innych nie wiedział ze względu na brak objawów. W każdym razie byłby w kłopocie, gdyby miał przewidywać, która choroba z tego zbioru stanie się przyczyną śmierci z pewnością nie był powodem wiek pacjentki.

Leave a Reply