Mutacje

Mutacje. Od czasu powstania życia Natura wyrzuca lub dodaje jakieś atomy tu i ówdzie. Podstawą życia jest stałość, ale podstawą ewolucji jest możliwość zmiany, dlatego też mutacje, jako główne mechanizmy pozwalające na zmiany, są pożądane. Są równocześnie najbardziej niepożądane, gdyż często zabijają lub szkodzą, wywołane przez nie zmiany są nieodwracalne, poza tym bardzo rzadkie.

Jak rzadkie – nie wiadomo. Po prostu zdarza się od czasu do czasu, że w komórce występują zmiany dziedziczne i te nowe cechy charakterystyczne będą przechodzić na wszystkie komórki potomne, oczywiście, jeśli ta pierwsza komórka zachowała zdolność podziału. Zmiana może być na gorsze, na lepsze lub bez znaczenia i przestaje istnieć w chwili śmierci danej komórki lub danych komórek. Sprawa przedstawia się inaczej, kiedy zmiana dotyczy komórek wytwarzających plemniki lub jaja, wtedy zmianą dotknięte będzie także przyszłe potomstwo, a zmiana ta pozostanie stałą cechą charakterystyczną, dopóki w jakiś sposób nie zostanie zmieniona przez następną mutację i tak dalej. Jeden gatunek zostanie zastąpiony przez całkiem inny, a ten z kolei przez następny. P. B. Shelley pisał: „Wczoraj człowieka nie będzie nigdy podobne do jego jutra, tylko zmienność może przetrwać” i miał bezwzględnie rację. (Zbiegiem okoliczności Shelley utopił się w tym samym roku, w którym urodził się Grzegorz Mendel).

Misterność całego systemu kodowania pozwala łatwo zrozumieć, dlaczego ewentualne zmiany są z reguły niekorzystne. Mutacje są przecież zmianami przypadkowymi i mogą mieć szanse na utrzymanie się w obrębie gatunku wyłącznie wtedy, jeśli są bardzo nieznaczne, stąd też wynika ich rzadkość. Gdyby były częste, żaden organizm nie mógłby przetrwać takiego potopu niepożądanych zmian wyniki doświadczeń nasuwają przypuszczenie, że najwyżej jedna na 100 000 lub jedna na 1 000 000 spośród komórek produkujących jaja, czy plemniki, zawiera nową mutację. Szereg czynników może wpływać na zwiększenie częstości występowania mutacji, jednym z nich jest promieniowanie jonizujące (fakt odkryty w r. 1927), podobnie jak i wiele związków chemicznych, jednak nie wynaleziono sposobu na redukowanie mutacji, chociaż możliwość redukcji byłaby bardzo pożyteczna.

Leave a Reply