Gigantyzm

Na drugim biegunie znajdują się wszystkie postaci gigantyzmu. Są one przejawem nadprodukcji gruczołu przysadki, a wygląd człowieka zależy od tego, czy nadmierne wydzielanie wystąpi przed, czy po ukończeniu wzrostu. Nadmierna produkcja hormonów przed zakończeniem okresu dorastania doprowadza do zwiększenia wzrostu i taki olbrzym może mieć o ponad pół metra więcej niż normalny wysoki mężczyzna. Ludzie tacy mają prawidłowe proporcje ciała i prawie nigdy nie przekraczają 260 cm. Jeśli nadprodukcja hormonalna nastąpi później, to nie powoduje zwiększenia wzrostu, a tylko akromegalię (słowo pochodzi z greckiego i oznacza duże kończyny). Nieprzyjemny wygląd dotkniętych tym schorzeniem jest następstwem oddziaływania hormonu wzrostowego na niecałkowicie zmineralizowane i posiadające nadal możliwości wzrostu części kośćca, dotyczy to głównie dłoni, stóp i szczęki dolnej.

Gigantyzm przywodzi na myśl wielką niewiadomą dotyczącą wzrostu. Dlaczego człowiek przestaje rosnąć? Przecież produkuje nadal hormon wzrostowy, a jednak w pewnym okresie życia jakiś czynnik hamuje jego oddziaływanie. Wpływ taki mają hormony płciowe pojawiające się w obfitości na kilka lat przed zakończeniem wzrostu, ale zwierzęta kastrowane pozbawione w znacznym stopniu hormonów płciowych również przestają rosnąć, jakkolwiek niekiedy nieco później. Chociaż wielkość zwierząt, od ryjówki do błękitnego wala, wykazuje duże różnice i choć różnice są widoczne, również w proporcjach – niektóre mają duże nogi i małe tułowia lub odwrotnie – w obrębie różnych grup zwierząt można zauważyć pewną prawidłowość: wielkość przysadki mózgowej jest prawie zawsze w prostym arytmetycznym stosunku do wielkości zwierzęcia. Im większa przysadka, tym większe zwierzę. Ten interesujący fakt nie wyjaśnia niestety, dlaczego określona wielkość gruczołu prowadzi do określonej wielkości zwierzęcia, ani też, co stanowi dodatkową trudność, dlaczego dochodzi do zatrzymania wzrostu mimo dalszej produkcji hormonu wzrostowego.

Leave a Reply